logo

OPEN DOORS 2009 | DYDDIAU AGORED 2009
European Heritage Days in Wales | Dyddiau Treftadaeth Ewropeaidd yng Nghymru
Wales's biggest celebration of architecture and heritage | Dathliad pensaernïaeth a threftadaeth fwyaf Cymru

PROGRAMME/RHAGLEN | UK/DU & EUROPE/EWROP


 

Gwynedd

For late entries, visit our Stop Press page

Barclodiad y Gawres

Barclodiad y Gawres (© Cadw)

handlist | llawrestr pdf | doc

Conwy Programme | Raglen Conwy

ANGLESEY/YNYS MON

LlantrisantLlantrisant: SSS Afran, Ieuan and Sannan Old Church,near Holyhead
5, 6, 12, 13, 19, 20, 26, 27 Sep 9-7 The Friends of Friendless Churches took on the church in 2001 on a 999 year lease. It dates from the fourteenth and seventeeth centuries, with a Norman font (which not original to the church). There is a major monument of 1670 to Hugo Williams. The church is listed Grade II*. One of the Friends' most remarkable churches. LOC/DIS OS SH 349 841 (OS MAP) | Google maps near Tŷ Mawr. Long walk from road and across field.

Llantrisant: SSS Afran, Hen Eglwys Ieuan a Sannan, ger Caergybi
5, 6, 12, 13, 19, 29, 26, 27 Medi 9-7 Fe gymrodd y Cyfeillion yr eglwys yn 2001 ar brydles o 999 mlynedd.  Mae hi’n dyddio o’r bedwaredd ar ddegfed a’r saith ar ddegfed ganrif,  ac mae iddi fedyddfaen Normanaidd (nad oedd yn wreiddiol i’r eglwys).  Mae heneb fawr o 16670 i Hugo Williams.  Mae’r eglwys yn rhestredig Gradd II*.  Un o eglwysi mwyaf hynod y Cyfeillion.  LLEO/ANB OS SH 349 841 (OS MAP | Mapiau Google ger Tŷ Mawr. Taith hir ar droed o’r ffordd ac ar draws cae.

Barclodiad y Gawres Burial Chamber, Llanfaelog, Anglesey| new site 2009
5 Sep tours 10-1; 6 Sep tours 12-4 Later Neolithic burial chamber with spectacular cliffside location. The name means “the Giantess’s Apronful” and is derived from local tradition.  The tomb was thought to hold little of value until the excavations of 1952-53 revealed a series of discoveries including the cremated remains of two men.  The excavations also found that the end stones of the east and west side chambers, and three of the inner passage stones, were decorated with a variety of designs.  LOC SH 329707; A55 and A4080 from Menai Bridge. DIS the site might not be suitable to those with mobility difficulties.

Siambr Gladdu Barclodiad y Gawres, Llanfaelog, Ynys Môn | safle newydd 2009
5 Medi teithiau 10-1; 6 Medi teithiau 12-4 Siambr gladdu Neolithig mwy diweddar mewn lle ysblennydd ar ochr clogwyn.  Daw’r enw, Barclodiad y Gawres, o draddodiad lleol.  Tybid mai ychydig o werth oedd yn y bedd tan iddo gael ei gloddio yn 1952 – 53, pan gafwyd cyfres o ddarganfyddiadau gan gynnwys olion dau ddyn wedi’u hamlosgi.   Darganfuwyd hefyd wrth gloddio, fod cerrig pen siambrau’r ochrau dwyreiniol a gorllewinol, a thri o’r cynteddau mewnol, wedi’u haddurno gydag amrywiaeth o ddyluniadau. LLEO SH 329707; A55 a A4080 o Borthaethwy. ANB mae posibiliad na fydd y safle yn addas i’r rhai hynny sydd ag anawsterau symudedd.

HafotyHafoty Medieval Hall House, Anglesey
5, 6, 12, 13, 14, 19, 20 Sep 12-4 A Cadw property, Hafoty at Llansadwrn on Anglesey will open its doors every Sunday in August and on a number of weekends in September to coincide with the national Open Doors Days initiative. The original house was built on this site near Llansadwrn, Anglesey, during the 14th century, and it is regarded as a unique example in north Wales of a timber-framed building which was later enclosed with stone. However, such buildings were common in the west of England. Cadw have undertaken extensive restoration work at the house during the past few years. It was probably built by the Norres family before passing to the Bulkeleys in 1511. A guide will be present to give the history of the house. LOC B5109 from Beaumaris through Llansadwrn village. Turn right on unclassified road to Llanddona, Hafoty signposted on left 2 miles from junction.  Limited parking is available in a lay-by but there are no toilets at the site. DIS Hafoty is however a remote site and access is via a farm track. Therefore, suitable footwear should be worn.  This site is not suitable for those with mobility difficulties.

Neuadd Ganoloesol Hafoty, Ynys Môn
5, 6, 12, 13, 14, 19, 20 Medi 12-4 Yn eiddo Cadw, fe fydd Hafoty yn Llansadwrn ar Ynys Môn, yn agor ei ddrysau pob dydd Sul ym mis Awst ac ar sawl penwythnos ym mis Medi, i gyd-daro â’r fenter genedlaethol Diwrnodiau Agor Drysau.  Fe adeiladwyd y tŷ gwreiddiol ar y safle yma ger Llansadwrn, Ynys Môn, yn ystod y bedwaredd ganrif ar ddeg, ac fe’i ystyrir fel esiampl unigryw yng ngogledd Cymru o adeilad ffrâm coed a lenwyd yn ddiweddarach gyda charreg.  Fodd bynnag, roedd adeiladau o’r fath yn gyffredin yng ngorllewin Lloegr.  Mae Cadw wedi gwneud gwaith adfer helaeth i’r tŷ yn ystod y blynyddoedd diwethaf.  Fe’i adeiladwyd mwy na thebyg gan y teulu Norres, cyn iddo gael ei drosglwyddo i’r Bulkeleys yn 1511. Fe fydd tywysydd yn bresennol i roi hanes y tŷ.  LLEO B5109 o Fiwmares drwy bentref Llansadwrn.  Trowch I’r dde ar ffordd anial i Landdona, ac mae arwyddion i Hafoty ar y chwith, 2 filltir o’r gyffordd.  Mae tipyn o lefydd parcio ar gael mewn encilfa ar ochr y ffordd, ond nid oes toiledau ar y safle.  ANB Mae Hafoty fodd bynnag, yn safle anial ac mae mynediad iddo drwy drac fferm.  Felly, dylid gwisgo esgidiau addas.  Nid yw’r safle yma yn addas i’r rhai hynny sydd ag anawsterau symudedd.

LlanbeulanSt Beulan’s  Church, Llanbeulan
5, 6, 12, 13, 19, 20, 26, 27 Sep 9-5 Formally transferred to the Friends of Friendless Churches in 2005, a medieval church with a 17c transept set in a sea of slate tombs. The church is dramatically sited at the end of a causeway. A number of good 18c monuments inside, but the chief glory is the font which seems to have originated as an altar and could be 12c. LOC Remote church; leave A55 on A4080 going west. After half a mile turn L then L again. Just before motorway turn R signposted Dothan. Church is seen from road on RH side, at end of bumpy causeway not for use by cars; access to churchyard through swing gate or stile. DIS The church is situated at end of bumpy causeway not for use by cars; access to churchyard through swing gate or stile.

Sant Beulan, Llanbeulan, Ynys Môn
5, 6, 12, 13, 19, 20, 26, 27 Medi 9-5 Trosglwyddwyd yn ffurfiol i’r Cyfeillion yn 2005, eglwys ganoloesol gyda thransept o’r 17G wedi ei gosod mewn môr o feddau llechi.  Wedi’i gosod yn ddramatig ar ben draw cawsai.  Mae sawl heneb dda o’r 18G tu fewn, ond y brif ddantaith yw’r bedyddfaen sy’n ymddangos fel ei bod wedi tarddu fel allor ag a allai fod o’r 12G. LOC Eglwys anial; gadewch yr A55 ar yr A4080 tua’r gorllewin.  Ar ôl hanner milltir, trowch i’r CH ac yna i’r CH eto.  Yn union cyn y draffordd, trowch i’r DDE sydd wedi’i arwyddo Dothan.  ANB Gellir gweld yr eglwys o’r ffordd ar yr ochr DDE, ar ddiwedd cawsai  garw sydd ddim at ddefnydd ceir; mynediad i’r fynwent drwy borth siglo neu stigil

St Figaels, Llanfigael, Anglesey | new site 2009
5, 6, 12, 13, 19, 20 , 26, 27 Medi  9-7 Simple, but charming 18th century interior, just repaired by its new owners, the Friends of the Friendless Churches. LOC Map  SH 328 828

Sant Figael, Llanfigael, Ynys Môn | safle newydd 2009
5, 6, 12, 13, 19, 20, 26, 27 Medi  9-7 Tu fewn syml, ond hyfryd o’r 18fed ganrif, sydd newydd gael ei atgyweirio gan ei berchnogion newydd, Cyfeillion yr Eglwysi Digyfaill. LLEO Map  SH 328 828

 

St CwyfanSt Gwyfan’s Church in the sea, Aberffraw
5 Sep 1.30-4.30 (wedding at 2.30pm), 6 Sep 1.30-4.40, 12 Sep 11-2, 13 Sep 11-3, 19 Sep 1.30-4.30, 20 Sep 1.30-4.30, 26 Sep 10-1.30, 27 Sep 10-1.30 Across the sands of Porth Cwyfan about 200m from the high water mark is a small walled island, and perched on top of this is a small church known locally as "the church in the sea". It is accessible at low tide from a causeway. The present building dates back to the 11c. This idyllic church is situated on a small island “Cribanau”, and surrounded by the sea at high tide. The original 11c century church, when the site was part of the mainland, was dedicated to the Irish Saint, St Coemgen, or in modern parlance “St Kevin”. Still part of Anglesey, a Mediaeval Church was later established. Three arches, supported on columns, embedded in the N wall indicate that a 16c aisle once stood on this site. When the causeway was impassable owing to high tides services would be held in one of the specially consecrated rooms at the nearby Plas Llangwyfan. The church was restored in 1893-4. LOC SH336 683. Follow A55 towards Holyhead and turn L at J5 on to A4080 signposted Rhosneigr/Aberffraw. Through Aberffraw past church following lane to beach; half-mile walk along beach to causeway. DIS On island across stone causeway 200m from shore; not suitable for disabled or infirm; no facilities.

Eglwys Sant Cwyfan yn y Môr, Aberffraw
5 Medi 1.30-4.30 (priodas am 2.30), 6 Medi 1.30-4.40, 12 Medi 11-2, 13 Medi 11-3, 19 Medi 1.30-4.30, 20 Medi 1.30-4.30, 26 Medi 10-1.30, 27 Medi 10-1.30 Ar draws y twyni o Borth Cwyfan tua 200m o bwynt ucha'r llanw, mae ynys furiog fechan , ac ar ei phen mae eglwys fechan a elwir ‘yr eglwys yn y môr'. Gellir ei chyrraedd ar lanw isel ar draws cawsai. Mae’r adeilad presennol yn dyddio o’r 11G.  Mae tri bwa ar ben colofnau, yng nghorff mur y Gogledd yn dangos fod yno unwaith eil o’r 16G ar y safle yma. Pan na ellid croesi oherwydd y llanw, cynhelid gwasanaethau yn un o'r ystafelloedd oedd wedi'u cysegru'n arbennig ym Mhlas Llangwyfan gerllaw. Adferwyd yr eglwys yn 1893-4. LOC SH336 683. Dilynwch yr A55 tuag at Gaergybi ac i'r Ch wrth Gyff. 5 ar yr A4080 sydd wedi’i arwyddo Rhosneigr/Aberffraw.  Drwy Aberffraw heibio’r eglwys, gan ddilyn y ffordd i’r traeth; taith gerdded hanner milltir ar hyd y traeth i’r cawsai. ANB ar yr ynys ar draws y cawsai carreg 200m o'r traeth; ddim yn addas i'r anabl neu'r musgrell; dim cyfleusterau.

St Mary's Church, Tal-y-llyn, Anglesey
5, 6, 12, 13, 19, 20, 26, 27 Sep 9-5 A simple medieval church, serving a largely lost township. Like so many Welsh buildings it is difficult to date exactly. There are two fine 15c collar-beam trusses in the roof, a 15c font, and benches of 1786 (all except one had to be recarved by the Friends with whom the church was vested in 1999). Ancient churchyard, not owned by the Friends, without visible sign of burials. DIS access from road is level; interior underlit. DIR Map SH 367 729; albeit remote this is easily located on the road between Glanrafon and Cerrig Cafod, just S of the village.

TalyllynEglwys y Santes Fair, Tal-y-llyn, Ynys Môn
5, 6, 12, 13, 19, 20, 26, 27 Medi 9-5 Eglwys ganoloesol syml, yn gwasanaethu trefgordd goll fwy neu lai.  Fel sawl adeilad Cymreig, mae’n anodd ei dyddio’n union. Mae dau drawst croes o’r 15G yn y to, bedyddfaen o’r 15G, a meinciau o 1786 (roedd rhaid ail-gerfio pob un ond un gan Gyfeillion yr Eglwysi Di-gyfaill yr ymddiriedwyd yr eglwys iddynt ym 1999). Mynwent hynafol, heb fod yn eiddo i’r Cyfeillion, heb arwyddion gweladwy o gladdedigaethau.  ANB mae mynediad o’r ffordd yn lefel; is-oleuo tu mewn i’r eglwys. CYF Map SH 367 729; er yn anghysbell, mae’n hawdd dod o hyd iddi ar y ffordd rhwng Glanrafon a Cherrig Cafod ychydig i’r De o’r pentref.

Plasnewydd

Plas Newydd
12 Sep (National Trust) Plas Newydd is the home of the Marquess of Anglesey built in the 18th century by renowned architect James Wyatt. With spectacular views of Snowdonia, this has one of the finest settings of any UK mansion. Apart from the gardens and walks the property is notable for its Rex Whistler collection and its military museum with relics of Waterloo. DIS Limited ground floor is accessible for manual wheelchairs LOC LL61 6DQ 2m SW of Llanfairpwll, J7/8A on A55. Bus 42 from Bangor.

Plas Newydd
12 Medi (Ymddiriedolaeth Genedlaethol) Mae Plas Newydd yn gartref i Farcwis Ynys Môn a adeiladwyd yn yr 18G gan y pensaer adnabyddus James Wyatt. Gyda golygfeydd hynod o Eryri, mae gan hwn y gosodiad gorau o unrhyw blasty yn y D.U. Ar wahân i’r gerddi a’r teithiau cerdded, mae’r eiddo’n enwog am ei gasgliad Rex Whistler a’i amgueddfa filwrol gyda chreiriau o Waterloo. ANB cyfyng, mae’r llawr gwaelod yn agored i gadeiriau olwyn sy’n cael eu gwthio LLEO LL61 6DQ 2m DO o Lanfairpwll, C7/8A ar yr A55. Bws 42 o Fangor.

St Maelog’s Llanfaelog
5, 6, 12, 13, 19, 20, 26, 27 SEP 10 - 4 (Services at 10:30 Sundays) Dedicated to St Maelog, there have been many churches on this site which is recorded in the 13c Norwich Taxation. The present church was designed by Henry Kennedy in 1848. During the early part of 2001 the church underwent extensive reordering to serve the 21c, but it retains its character and best features. Designed by architect Adam Voelcker, the interior incorporates works of art by local artists in wood and glass, and a stained glass window designed by art student Tiffany Tate, a previous member of the church choir. A 12c stone font is housed in fine 21c woodwork, with matching altar and lectern in a "Tree of life" design. Glass panels on the same theme have been designed and etched by Bill Swann. There is also a fine St Cecilia window, possibly by Burne Jones. The church yard is of particular interest as this part of the Anglesey coast is windy and rocky, so there are many shipwreck graves, including a barrel mortuary where unidentified bodies were placed until claimed or properly buried. Web site www.stmaelog.org.uk DIS full facilities. DIR SH 337 730; turn off A55 at J5 for A4080 Church is 3m along this road.

Maelog Sant, Llanfaelog
5, 6, 12, 13, 19, 20, 26, 27 Medi 10 - 4 (gwasanaeth am 10.30 dydd Sul) Wedi'i chysegru i Faelog Sant, bu nifer o eglwysi ar y safle, fel a gofnodir yn Nhrethiad Norwich yn yr 13G. Dyluniwyd yr eglwys bresennol gan Henry Kennedy yn 1848. Yn ystod misoedd cynnar 2001 ailwampiwyd y lle ar gyfer gofynion y 21G, ond mae'r cymeriad a'r nodweddion gorau yn dal yno. Y pensaer bryd hynny oedd Adam Voelcker, ac mae'r tu fewn yn corffori gweithiau gan artistiaid lleol mewn pren a gwydr, a cheir ffenestr lliw a ddyluniwyd gan fyfyriwr celf, Tiffany Tate, fu'n aelod o gôr yr eglwys. Mae yna fedyddfaen o’r 12G mewn casyn o waith coed cain o'r ganrif bresennol gydag allor a darllenfa gyfatebol mewn dyluniad ‘Pren y Bywyd'. Dyluniwyd paneli gwydr ar yr un thema wedi'i hysgythru gan Bill Swann. Mae yna hefyd ffenestr Santes Cecilia gain, efallai yn waith Burne Jones. Mae'r fynwent o ddiddordeb arbennig gan fod arfordir Môn ar yr ochr yna yn lle gwyntog a chreigiog, felly mae nifer o feddau llongddrylliau yno gan gynnwys corfflan baril lle gosodid cyrff anhysbys nes iddyn nhw gael eu hawlio neu gael eu claddu'n briodol. Gwefan: www.stmaelog.org.uk. ANB cyfleusterau llawn. CYF SH337 730; trowch oddi ar yr A55 ar Gyff. 5 am yr A4080. Eglwys 3m ar hyd y ffordd honno.

 

BANGOR

Penrhyn

Penrhyn Castle
12 Sep A National Trust site. 19c "fantasy" castle with spectacular contents (furniture, art) and grounds. Magnificent views over Snowdonia. LOC LL57 4HN 1m E of Bangor on A5122.

Castell Penrhyn
13 Medi Safle’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol.  Castell ‘ffantasi’ o’r 19G gyda chynhwysion (celfi, celf) a thiroedd hynod.  Golygfeydd gwych dros Eryri. LLEO LL57 4HN 1m i’r Dwyrain o Fangor ar yr A5122

BETWS Y COED

St Michael’s Church, Betws-y-coed

12, 13 Sep 10-5 A Grade II* listed church built in the 14th Century and repaired and enlarged in 1843. The church contains a number of interesting features including 2 lychgates, a 13th Century font and a stone effigy of Gruffydd, grandson of Dafydd the brother of Llewelyn ap Gruffydd, the last native Prince of Wales. The church has been recently restored. There is a flower festival at the church from Friday 11th to Sunday 13th September. LOC Turn off A5 into Old Church Road. The church is near the Railway Museum. DIS For further information or details of access for the disabled please phone 01492 575571.

Eglwys Sant Mihangel, Betws-y-coed
12, 13 Medi 10-5 Eglwys restredig Gradd II*, a gafodd ei hadeiladu yn y 14eg ganrif a’i hatgyweirio a’i hestyn ym 1843. Mae gan yr eglwys nifer o nodweddion diddorol, gan gynnwys porth mynwent a bedyddfaen o’r 13eg ganrif, a chorffddelw o Gruffydd, yr Dafydd brawd Llywelyn ap Gruffydd, tywysog brodorol olaf Cymru. Adnewyddwyd yr eglwys yn ddiweddar. Cynhelir Gyl Flodau yn yr
eglwys dydd Gwener i ddydd Sul, 12-14 Medi. LLEO Trowch oddi ar yr A5 i mewn i Hen Ffordd yr Eglwys. Mae’r eglwys ger yr Amgueddfa
Reilffordd. ANB I gael rhagor o wybodaeth neu fanylion sut i gael mynediad i bobl anabl, ffoniwch 01492 575571.


CAERHUN

St Mary’s Church, Caerhun
12 Sep 10-4, 13 Sep 12.30-4
Lies within the Roman fort of Canovium. The ramparts of the fort are clearly visible from the churchyard. There is a twin bellcote with only one bell dated 1647. The vestry was a 15th Century porch. There are two pre-Restoration
water stoups. A 16th Century carved corbel is over the south chapel entrance. There is a badly eroded 15th Century crucifix and other features. There is a photographic exhibition of items from Llangelynnin and Caerhun church. LOC Turn off the B5106, Conwy to Betws-y-Coed road, near Caerhun Hall at “13th Century Church” signpost. DIS For further information or details of access for the disabled please phone 01492 575571.

Eglwys y Santes Fair, Caerhun
12 Medi 10-4, 13 Medi 12.30-4
Mae’r eglwys y tu mewn i safle caer Rufeinig Kanovium. Mae rhagfuriau’r gaer i’w gweld yn glir o’r fynwent. Mae gan yr eglwys glochdy ddwbl, ond dim ond un gloch, gyda’r dyddiad 1647 arni. Porth o’r 15fed oedd y festri’n wreiddiol.
Mae yma ddau gawg d?r swyn o gyfnod cyn yr adferiad. Mae corbel cerfiedig o’r unfed ganrif ar bymtheg dros fynedfa dde’r capel. Gallwch hefyd weld croes wedi erydu a nodweddion eraill o’r bymthegfed ganrif. Mae yma hefyd arddangosfa luniau o Eglwys Llangelynnin ac Eglwys Caerhun. LLEO Dilynwch yr arwydd ‘Eglwys y 13eg Ganrif’ o ffordd y B5106 (Conwy i Fetws-y-coed) ger Plas Caerhun. ANB I gael rhagor o wybodaeth neu fanylion sut i gael mynediad i bobl anabl, ffoniwch 01492 575571


CAERNARFON

The Orthodox Community of St John the Baptist and St George
Lôn Batus, nr Caernarfon| new site 2009
6 Sep 2-4 The Monastery and Bishop’s Palace will be open to members of the public. The community houses a large collection of china, paintings and plates. LOC Map LL54 7AR the Monastery is situated in open countryside in the foothills of Snowdonia, seven miles from Caernarfon town. Follow Portmadoc Road out of Caernarfon. Good public transport from Caernarfon to Carmel. DIS no wheelchair access due to position.

Cymuned Orthodocs Sant Ioan y Bedyddiwr a San Siôr
Lôn Batus, ger Caernarfon | safle newydd 2009
6 Medi 2-4
Fe fydd y Mynachdy a Phalas yr Esgob ar agor i aelodau o’r cyhoedd.  Mae gan y gymuned gasgliad mawr o tsieina, lluniau a phlatiau.  LLEO Map LL54 7AR, mae’r Mynachdy wedi’i leoli yn y cefn gwlad agored wrth droed Eryri, saith milltir o dref Caernarfon.  Dilynwch Ffordd Porthmadog allan o Gaernarfon.  Trafnidiaeth gyhoeddus o Gaernarfon i Garmel.  ANB dim mynediad i gadeiriau olwyn oherwydd y lleoliad.

Institute Building, Pavilion Hill | new site 2009
7, 9 14, 16, 21, 23, 28, 30 Sep 10-12 The building houses the Council Chamber of the Caernarvon Royal Town Council whose walls are adorned by Royal Charters of Elizabeth I and Elizabeth II and other historic documents together with photos of past mayor and other civic dignitaries. Numerous paintings and historic photos adorn the walls of each of the other rooms in the building including a wall-length painting of the 1911 investiture and Gwenllian-Deffroad Cymru. The range of paintings and historic documents of the town is comprehensive and includes recent events up to photos of the Freedom Ceremony for the Royal Welsh held in April 2009. LOC Bangor Street opposite Barclays Bank DIS lift

Adeilad yr Institwt, Allt Pafiliwn| safle newydd 2009
7, 9 14, 16, 21, 23, 28, 30 Medi 10-12 Mae Siambr y Cyngor, Cyngor Tref Frenhinol Caernarfon wedi’i leoli tu mewn i’r adeilad yma, ac mae ei waliau wedi eu haddurno gyda Siarteri Brenhinol Elisabeth I ac Elisabeth II a dogfennau hanesyddol eraill, a gyda lluniau o feiri’r gorffennol a gŵyr pwysig dinesig eraill.   Mae sawl peintiad a lluniau hanesyddol yn addurno waliau pob un o’r ystafelloedd eraill yn yr adeilad, yn cynnwys darlun hyd wal o arwisgiad 1911 a Gwenllian-Deffroad Cymru. Mae ystod y peintiadau a dogfennau hanesyddol y dref yn gynhwysfawr, ac maen nhw’n  cynnwys digwyddiadau diweddar hyd at luniau o’r Seremoni Rhyddid ar gyfer Y Cymry Brenhinol a gynhaliwyd ym mis Ebrill 2009. LLEO Bangor Street gyferbyn â Barclays Bank ANB lifft

Porth Mawr (BBC)Porth Mawr Gatehouse, Caernarfon
12, 13 Sep 10-4 (Cadw) Porth Mawr, also known as the East Gate or the Exchequer Gate, was constructed as the principal landward entrance to the borough planted by Edward I in 1283. It was originally defended by two towers and a drawbridge. Talks will take place over the weekend on the conservation and preservation of the town gate. Porth Mawr, also known as the East Gate or the Exchequer Gate, was once the principal entrance to the town of Caernarfon on the landward side. Rooms above the gate housed the royal exchequer, as Caernarfon was the administrative centre for the counties of Caernarvon, Merioneth and Anglesey. In 1767 the gate was altered to become the town hall and in 1873 a room was built over it and became the Guildhall. LOC within the walled town of Caernarfon. DIS Not suitable for wheelchair users.

Porthdy Porth Mawr, Caernarfon
12, 13 Medi 10-4 (Cadw) Cafodd Porth Mawr, sydd hefyd yn adnabyddus fel y Giat Dwyreiniol  neu Giat y Trysorlys, ei adeiladu fel y brif fynedfa o ochr y tir i’r fwrdeistref a sefydlwyd gan Edward I yn 1283.  Roedd yn cael ei amddiffyn yn wreiddiol gan ddau dŵr a phont godi.  Fe fydd trafodaethau’n cael eu cynnal dros y Sul ar gadwraeth giât y dref.  Cafodd Porth Mawr ei adeiladu fel y brif fynedfa i dref Caernarfon o ochr y tir.  Roedd ystafelloedd y porthdy’n cynnwys y trysorlys brenhinol gan mai Caernarfon oedd canolfan weinyddol siroedd Caernarfon, Meirionnydd a Môn. Yn 1767, fe addaswyd y porth i ddod yn neuadd y dref ac yn 1873, fe adeiladwyd ystafell drosto ac fe ddaeth yn Neuadd y Ddinas.  LLEO o fewn muriau tref Caernarfon.  ANB nid yn addas i ddefnyddwyr cadair olwyn.

Castle Square Presbyterian Church
12 Sep 10.30-2.30 Handsome gothic nonconformist church with spire, in the early English style by Richard Owen, 1883. Climb to the gallery to see the fine timber ceiling, stained glass and pipe organ. LOC LL55 2NA Map DIS Disabled access through side door. Steps to front door and stairs to gallery.

Castle SquareEglwys Bresbyteraidd Castle Square  
12 Medi 10.30-14.30 Eglwys anghydffurfiol othig hardd gyda meindwr, yn yr arddull Seisnig cynnar gan Richard Owen, 1883.  Dringwch i’r oriel i weld y nenfwd pren coeth, y gwydr lliw a’r organ bib. LLEO LL55 2NA Map ANB Mynediad drwy’r drws ochr; grisiau i’r drws ffrynt a grisiau i’r oriel.

St Baglan’s Church, Llanfaglan, nr Caernarfon, Gwynedd
12, 13 Sep 12.30-4 Grade I medieval church owned since 1991 by the Friends of Friendless Churches. Lies in splendid isolation in huge churchyard. Very early 6c inscribed stones in porch and as lintel over entrance. Medieval shell and mostly Georgian fittings. DIS no vehicular access; approached across large field via two kissing gates and a muddy track. DIR Map overlooking Caernarfon Bay. Take coastal road west of Caernarfon.

LlanfaglanEglwys St Baglan, Llanfaglan, ger Caernarfon, Gwynedd
12, 13 Medi, 12.30-4 (sy’n cael ei ddilyn gan gyngerdd Cymraeg gan blant lleol). Eglwys ganoloesol Gradd 1 sy’n berchen ers 1991 i Gyfeillion yr Eglwysi Di-gyfaill.  Mae’n gorwedd mewn lle anghysbell hyfryd mewn mynwent enfawr. Mae cerrig arysgrifedig o’r 6G cynnar yn y porthdy ac mae lintel dros y fynedfa.  Mae’r tu allan o’r canoloesoedd a ffitiadau Sioraidd sydd ynddi yn bennaf;  ANB dim mynediad i geir; gellir mynd ati ar draws cae mawr drwy ddau borth mochyn a thrac mwdlyd.  CYF OS Mapyn edrych dros Fae Caernarfon. Cymrwch y ffordd arfordirol i’r gorllewin o Gaernarfon.

St Beuno’s Church, Penmorfa, Gwynedd
26, 27 Sep 11-5  Set in a sea of slate headstones and tomb chests, and approached by a massive stone lych-gate, the simple exterior conceals a more elaborate interior with medieval stained glass, monuments and 19c fittings associated with the William-Ellis family. Nave 14c, chancel ca 1500. Screen, carved wooden lectern with almost life-size angel. DIS access via wonderful lychgate not owned by the Friends which has steep steps up. Churchyard path narrow and can be slippery. DIR Map; off only L turn in Penmorfa village coming from Porthmadog (2.5m).

Eglwys Sant Beuno, Penmorfa, Gwynedd

26, 27 Sep 11-5 
Safle yng nghanol cerrig beddi a beddfeini coffrog o lechen, deuir ati drwy borth carreg enfawr i’r fynwent. Tu allan syml ond y tu fewn mwy cymhleth gyda gwydr lliw canoloesol, cofgolofnau a nodweddion o’r 19G drwy’r teulu William-Ellis. Corff o’r 14G, cangell tua 1500. Ysgrîn, darllenfa bren gerfiedig gydag angel bron o lawn faint. ANB mynediad drwy’r porth mawr nad yw’n eiddo’r Cyfeillion ac sydd â grisiau serth. Llwybr y fynwent yn gul ac weithiau’n llithrig. CYF Map: oddi ar yr unig droad i’r CH ym mhentref Penmorfa wrth ddod o Borthmadog (2.5m).

Harbour HouseHarbour House, Slate Quay | new site 2009
5, 12, 19, 26 Sep 9-12 An opportunity to visit the boardroom of Caernarvon Harbour Trust, built in 1840 and used to the present day. Objects on display include the old Llanddwyn lighthouse light and original chairs and hatstand. LOC Map DIS Narrow entrance: no wheelchair access.

Tŷ’r Harbwr, Cei Llechi | safle newydd 2009
5, 12, 19, 26 Medi 9-12 Cyfle i ymweld ag ystafell fwrdd Ymddiriedolaeth Harbwr Caernarfon, a adeiladwyd yn 1840, ac sy’n cael ei ddefnyddio hyd heddiw.  Mae’r gwrthrychau sy’n cael eu harddangos yn cynnwys golau hen oleudy Llanddwyn a’r cadeiriau a’r stand hetiau gwreiddiol.  LLEO Map ANB Mynediad cul: dim mynediad i gadeiriau olwyn.

CAPEL CURIG

St Julittas Church
4, 5, 6, 12, 13 Sep 10.30-4.30
This Grade 2* listed building is a 14c church, the smallest of the simple old churches of Snowdonia with an interesting churchyard. Exhibition: Church and Chapel in Capel Curig – a history. LOC On A4086, near Plas-y-brenin mountaineering centre. DIS Limited car parking by church, but parking available in the Village Centre.

Eglwys Santes Julitta, Capel Curig
4, 5, 6, 12, 13 Medi 10.30-4.30 Eglwys o’r bedwaredd ganrif ar ddeg yw’r adeilad rhestredig gradd 2* yma, y lleiaf o hen eglwysi syml Eryri, sydd â mynwent ddiddorol.   Arddangosfa: Hanes, Eglwys a Chapel yng Nghapel Curig.  CYF ar yr A4086, ger canolfan fynydda Plas-y-brenin. ANB Dim llawer o lefydd parcio (3 car); mwy o lefydd pario yng nghanol y pentref.

 

CONWY

Aberconwy

Aberconwy House
12 Sep 11.5 A National Trust property. (DIS The house has limited electric lighting and is therefore dark on dull days. No WC, nearest 50yds on quay. LOC LL32 8AY

Tŷ Aberconwy
12 Medi 11-5  Eiddo’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol.  Mae’r tŷ, y credir i fod y tŷ tref hynaf yng Nghymru sy’n dyddio o’r 14eg ganrif, wedi cael ei atgyweirio’n ofalus i adlewyrchu bywyd pob dydd ei breswylwyr dros amser.  ANB  Nid oes gan y tŷ lawer o olau trydanol felly mae’n dywyll ar ddiwrnodiau diflas.  Dim toiled, yr agosaf 50 iard ar y cei. LLEO LL32 8AY Gwybodaeth teithio yma.

Conwy Suspension Bridge
12 Sep 11-5 (National Trust) Designed and built by Thomas Telford, this elegant bridge is situated in the shadow of Conwy Castle, Edward I's fortress. It was completed in 1826 and replaced the ferry at the same point. Telford matched the bridge's supporting towers with the castle's turrets. It is in the same style as one of Telford's other bridges, the Menai Suspension Bridge crossing the Menai Strait. The suspension bridge runs alongside the wrought iron tubular railway bridge built by Robert Stephenson. Until the new bridge was built, Telford's bridge was the only crossing of the river, and therefore the only way to get to the ferry that leaves for Ireland. The restored toll house is furnished in the style of the 1890s. LOC 100 yds from Conwy town centre; no parking on site. DIS level access.

Pont Grog Conwy a’r tolldy.
12 Medi 11-5 (Ymddiriedolaeth Genedlaethol) Mae’r bont drawiadol yma, a ddyluniwyd ag a adeiladwyd gan Thomas Telford, wedi’i lleoli yng nghysgod Castell Conwy, amddiffynfa Edward 1. Fe’i cwblhawyd yn 1826, ac fe weithredodd hi’n lle’r fferi ar yr un pryd. Fe wnaeth Telford dyrau cymorth y bont yr un fath, gyda thyredi’r castell. Mae hi yn yr un arddull ag un o bontydd eraill Telford, sef Pont Menai, sy’n croesi’r Fenai.  Mae’r bont grog yn rhedeg ochr yn ochr â’r bont reilffordd haearn bwrw a adeiladwyd gan Robert Stephenson. Nes yr adeiladwyd y bont newydd, pont Telford oedd yr unig ffordd i groesi’r afon, ac felly, yr unig ffordd i gyrraedd y llong sy’n gadael am Iwerddon.  Mae’r tolldy a adferwyd wedi ei ddodrefnu yn arddull  yr 1890au. LLEO 100 llath o ganol tref Conwy; dim parcio ar y safle. ANB mynediad lefel.

St Mary and All Saints ChurchConwy
5, 12, 18 Sep 10 - 4 (between services) Medieval parish church originally founded by the Cistercians ca 1172. A mausoleum for the princes of Gwynedd. St Mary's became the parish church when the town and castle were founded by Edward I. Includes a Tudor font, book ends, and fine screen, as well as the tombs of the Wynns of Plas Mawr. Many tombstones in the churchyard relate to Conwy as a port and ferry crossing. DIS Access via W door if requested (and if stewards on duty can manage the bolts!) Visitors are expected to take reasonable care in this old building. LOC Map LL32 8LD

Eglwys Blwyf y Santes Fair a'r Holl Saint, canol tref Conwy
5, 12, 18 Medi 10 - 4
Eglwys blwyf o'r oesau canol a sefydlwyd yn wreiddiol gan y Sistersiaid ca 1172. Mawsolëwm i dywysogion Gwynedd. Daeth Eglwys y Santes Fair yn eglwys y plwyf pan sefydlwyd y dref a'r castell gan Edward I. Mae'n cynnwys bedyddfaen Tuduraidd, pentanau llyfrau a sgrîn hardd, yn ogystal â beddrodau teulu'r Wynniaid o Blas Mawr. Mae nifer o'r cerrig beddau yn y fynwent yn gysylltiedig â phorthladd a fferi Conwy. Dim mynediad i'r twr. ANL mynediad trwy'r drws gorllewinol ar gais. (ac os gall y stiwardiaid ar y pryd drafod y bolltau!). Disgwylir i ymwelwyr gymryd gofal mewn adeilad mor hen. LLEO Map LL32 8LD

St Benedict's Church, Henryd Road, Gyffin

19 Sep 10-4, 20 Sep 9-ll, 5.30-7 Small church on ancient site. The earliest part of the building (the E portion of the nave) is 12c; 15c painted canopy over the sanctuary. Bishop Richard Davies, translator of the Bible, was baptised here in the 16c. Grade 1 listed; circular churchyard. LOC LL32 8HW.

Eglwys Sant Bened, Ffordd Henryd, Gyffin
19 Medi 10-4, 20 Medi 9-ll, 5.30-7 Eglwys fechan ar hen safle. Mae rhan gynharaf yr adeilad (rhan ddwyreiniol y corff) o’r 12G; gortho peintiedig o’r 15G dros y cysegr. Yma y bedyddiwyd yr Esgob Richard Davies, un o gyfieithwyr y Beibl, yn y 16G. Rhestredig Gradd I; mynwent gron. LLEO LL32 8HW

DOLGELLAU

BrithdirSt Mark, Brithdir, near Dolgellau
5, 6, 12, 13, 19, 20, 26, 27 Sep 9-7 Built in 1885-95, mostly to the designs of Henry Wilson. Listed Grade I, it is one of the very few art nouveau churches in Wales. It was paid for in memory of the Rev Charles Tooth, chaplain and founder of St Mark’s Church in Florence, and is particularly important for the boldness of its architecture and the richness of its fittings. Now owned by the Friends, since early 2005. They have spent some £30,000 on repairs but there is still a need to attend to the effects of damp inside the church, once it has dried out. DIR Brithdir lies to the E of Dolgellau, and is best approached from the Bala direction; tricky turn off A470. It is possible to drive up to the church. (Map) DIS Porch has two original half doors by Wilson and a substantial step that may be problematic. Interior underlit.

Sant Marc, Brithdir, ger Dolgellau
5, 6, 12, 13, 19, 20, 26, 27 Medi 9-7 Codwyd yn 1885-95, yn bennaf o ddyluniadau Henry Wilson. Rhestredig Gradd I, ac yn un o'r eglwysi prin art nouveau yng Nghymru. Codwyd y cyllid er cof am y Parchedig Charles Tooth, caplan a sylfaenydd Eglwys San Marco yn Fflorens, ac mae'n bwysig oherwydd ei phensaernïaeth drawiadol a chyfoeth ei ffitiadau. Bellach yn eiddo'r Cyfeillion ers dechrau 2005.Maent wedi gwario £30,000 ar drwsio'r lle, ond mae angen o hyd cywiro effeithiau lleithder tu fewn i'r lle, unwaith y bydd wedi sychu. CYF Mae Brithdir i'r Dwyrain o Ddolgellau, ac mae'n haws cyrraedd o gyfeiriad y Bala ; tro anodd oddi ar yr  A470. Mae'n bosib gyrru hyd at yr eglwys. (Map) ANB Mae yna ddau hanner drws gwreiddiol gan Wilson a gris uchel a all achosi problem. Golau gwan tu fewn.

LLANBEDR Y CENNIN

St Peter's Church, Llanbedr y Cennin
19, 20 Sep 10 - 4
St Peter’s was established in the 13th Century on the site of an earlier ‘cell’ built near two curative wells; Ffynnon
Bedr and Llanbedr Well. Note the Edward Hughes memorial window, the old chest under the east window of the transept, the crucifix in the outside west end and the single bell-cote. To celebrate the centenary of the Edward Hughes memorial window there will be an
exhibition, “Llanbedr Arts And Crafts”. A service will be held on Sunday at 4 pm to end the event. LOC Turn off the B5106, Conwy to Betws-y-Coed road, at the Bedol Inn, Talybont, and follow the
lane up to the Bull Inn, Llanbedr y Cennin. The church is on the right hand corner. DIS For further information or details of access for the
disabled please phone 01492 575571.

Eglwys Sant Pedr
19, 20 Medi 10 - 4 Sefydlwyd Eglwys Sant Pedr tua’r 13eg ganrif, ar gyn safle ‘cell’ a adeiladwyd ger dwy ffynnon iachaol - Ffynnon Bedr a Ffynnon Llanbedr. Sylwch ar ffenestr goffa Edward Hughes, yr hen gist dan ffenestr ddwyreiniol y groesfa, ac ar y groes yn y pen gorllewinol allanol, a’r clochdy sengl. Ceir arddangosfa ‘Celf a Chrefft Llanbedr’ i ddathlu canmlwyddiant ffenestr goffa Edward Hughes.
Cynhelir gwasanaeth am 4 pm ddydd Sul i gloi’r digwyddiad. Ar Agor:
LLEO Trowch oddi ar y B5106, ffordd Conwy i Fetws-y-coed, wrth Dafarn y Bedol, Tal-y-bont, i Fetws-y-coed, a dilynwch y lôn i fyny at Dafarn y “Bull”, Llanbedr y Cennin. Mae’r eglwys ar y gornel ar y dde. ANB I gael rhagor o wybodaeth neu fanylion sut i gael
mynediad i bobl anabl, ffoniwch 01492 575571.

LLANDDOGED

St Ddoged, Llanddoged
19, 20 Sep 9.30-5 A late medieval double-naved church prominently sited in the centre of the village of Llanddoged within a raised, circular churchyard, implying a Celtic site. The church is a rare surviving example of a pre-Oxford Movement interior. DIS For further information or details of access for the disabled please phone 01492 575571.

Eglwys Sant Ddoged, Llanddoged
19, 20 Medi 9.30-5 Eglwys yn dyddio o ddiwedd yr oesoedd canol gyda changell ddwbl mewn lleoliad amlwg yng nghanol pentref Llanddoged gyda’i mynwent ar siâp cylch ar dir uwch, sy’n awgrymu safle Celtaidd.  Mae’r tu mewn yr eglwys yn enghraifft brin o eglwys na chafodd ei newid gan Fudiad Rhydychen. ANB I gael rhagor o wybodaeth neu fanylion sut i gael mynediad i bobl anabl, ffoniwch 01492 575571.

LLANDUDNO

Llandudno Museum
12 Sep 10.30-1 and 2-5, 13 Sep 2.15-5
Through its varied collections, ranging from Roman tiles to 20th Century holiday memorabilia, the museum depicts Llandudno’s long and fascinating history. There is a special archaeology display with loans from the British Museum and an exhibition depicting the silhouette artistry of Harry Lawrence Oakley. LOC On Mostyn Street, heading towards the
Great Orme, turn into Gloddaeth Street The museum is 200 metres along the road opposite the Grand Ash Hotel. DIS For further information or details of access for the disabled please phone 01492 575571.

Amgueddfa Llandudno

12 Medi 10.30-1 and 2-5, 13 Medi 2.15-5 Mae’r amgueddfa yn dangos hanes hir a diddorol Llandudno. Mae’r casgliadau’n amrywio, o deils cyfnod y Rhufeiniaid hyd at eitemau o’r ugeinfed ganrif, sy’n ein
hatgoffa o wyliau. Ceir arddangosfa ddaearegol arbennig, gyda benthyciadau o’r Amgueddfa Brydeinig ac arddangosfa’n dangos arlunwaith silwét Harry Lawrence Oakley. LOC Ym Mostyn Street, wrth fynd i gyfeiriad y Gogarth, trowch i Gloddaeth Street. Mae’r
Amgueddfa 200 metr ar hyd y ffordd gyferbyn â Gwesty’r
Grand Ash. ANB I gael rhagor o wybodaeth neu fanylion sut i gael mynediad i bobl anabl, ffoniwch 01492 575571.

Capel Tabernacl/Llandudno Heritage
12, 13 Sep 11-2
Tabernacl is a perfectly preserved example of a 19th Century Welsh Baptist chapel. The adjoining schoolroom houses “A Return To Llandudno”, an exhibition detailing the development of Llandudno during the 150 years since the arrival of the railway. LOC Tabernacl can be found on the corner of Upper Mostyn Street and
Llewelyn Avenue. DIS For further information or details of access for the disabled please phone 01492 575571.

Capel Tabernacl/Canolfan Dreftadaeth, Llandudno
12, 13 Medi 11-2
Mae’r Tabernacl yn enghraifft o un o gapeli Bedyddwyr Cymru yn y 19eg ganrif, sydd wedi ei gadw’n berffaith.
Mae’r ysgoldy gerllaw yn cynnwys arddangosfa ‘Dychwelyd i Landudno’, sy’n dangos datblygiad y dref ers dyfodiad y rheilffordd.
LLEO Mae Capel Tabernacl ar gornel Upper Mostyn Street a Llewelyn Avenue, Llandudno. ANB I gael rhagor o wybodaeth neu fanylion sut i gael mynediad i bobl anabl, ffoniwch 01492 575571.


Gloddaeth Hall, St David’s College

 13 Sep tours 2, 3 Guided tours of this 16th century mansion of great architectural and historic interest, containing many original fixtures, fittings and fine artwork. Visitors will be able to see the Great Hall, Study, Library (now a music room), the Nessfield stairs, dovecote and stable block. Guided tours unde the auspices of the school’s head of history, on the hour. LOC LL30 1RD Map Visitors must report to the Minstrel Hall as this is an active Boarding School during term time. DIS Wheelchair access feasible, but not easy.

Neuadd Gloddaeth, Coleg Dewi Sant
13 Medi teithiau 2, 3 Teithiau tywys o’r plasty yma o’r 16eg ganrif, o ddiddordeb pensaernïol a hanesyddol mawr, sy’n cynnwys sawl darn gosod, gosodiadau a gwaith celf hyfryd.  Fe fydd ymwelwyr yn gallu gweld y Neuadd Fawr, yr astudfa, y Llyfrgell (nawr yn ystafell gerddoriaeth), grisiau Nessfield, colomendy a bloc ystablau.  Teithiau tywys yng ngofal pennaeth hanes yr ysgol, ar yr awr.  LLEO MapLL30 1RD. Mae’n rhaid i ymwelwyr adrodd i Neuadd Minstrel, gan fod hon yn Ysgol Breswyl weithgar yn ystod y tymor.  ANB Fe fyddai’n bosib i gadeiriau olwyn gael mynediad, ond nid yw’n rhwydd.

Old Bank Gallery/Y Tabernacl | new site 2009
Open all September An operating art gallery, attached to a historic Welsh Baptist Chapel left in it its original state. Plaque on wall remembering Lewis Valentine, who preached at this location for 34 years. Guided tours given upon request. LOC LL30 2SP Head toward the Ore along Mostyn Street and you can see the gallery and chapel. DIS Both gallery and chapel accessible.

Old Bank Gallery/Y Tabernacl | safle newydd 2009
Ar agor trwy fis Medi Oriel gelf weithredol, sydd wedi’i hatodi i Gapel Bedyddwyr Cymraeg a adawyd yn ei chyflwr gwreiddiol.  Mae’r plac ar y wal yn cofio Lewis Valentine, a wnaeth bregethu yn y lleoliad yma am 34 blynedd.  Rhoddir teithiau tywys pe gofynnir. LLEO LL30 2SP Ewch tuag at y Mwyn ar hyd Stryd Mostyn, a gallwch chi weld yr oriel a’r capel.  ANB Mynediad i’r oriel a’r capel

LLANFAIRFECHAN

Church Institute and Churchmans Club, Llanfairfechan
12, 13 Sep 1-3
This Grade II* listed building is an exceptional and
unspoilt hall designed by architect Herbert Luck North in the Arts And Crafts style and dating from 1912. Alongside the Church Institute, the Churchmans Club was built in 1927 by Herbert North mainly as a snooker club. The unspoilt interior includes a committee room. LOC At the crossroads at the centre of Llanfairfechan turn uphill (i.e. left if heading for Bangor). Take the second left, by the garage into Park Road. The Institute and Churchmans Club are on the left hand side
after this fork, opposite Plas Farm. DIS For further information or details of access for the disabled please phone 01492 575571.

Institiwt yr Eglwys a’r Clwb Eglwyswyr, Llanfairfechan
12, 13 Medi 1-3
Neuadd arbennig heb ei difetha yw’r adeilad rhestredig Gradd II* hwn, a gafodd ei gynllunio gan y pensaer Herbert Luck North yn yr arddull Celf a Chrefft, ac yn dyddio o 1912. Wrth ochr Institiwt yr Eglwys, adeiladwyd y Clwb Eglwyswyr ym 1927 gan Herbert North yn bennaf fel clwb snwcer. Nid yw’r tu mewn wedi newid o gwbl ac mae’n cynnwys ystafell bwyllgor. LLEO Ar y groesffordd yng nghanol Llanfairfechan, trowch i fyny’r allt (h.y. i’r chwith os ydych yn teithio i gyfeiriad Bangor). Cymerwch yr ail droad i
mewn i Park Road. Mae’r Institiwt a’r Clwb Eglwyswyr ar yr ochr chwith ar ôl y gyffordd hon, gyferbyn â Fferm y Plas. ANB I gael rhagor o wybodaeth neu fanylion sut i gael mynediad i bobl anabl, ffoniwch 01492 575571.

LLANGELYNNIN

St Celynnin's Church, Llangelynnin
12, 13 Sep 10-5
12th Century church standing above the Conwy, somewhat isolated. In the south west corner of the churchyard is St Celynnin’s Well. Inside the church the font is 13th or 14th Century. The nave is 12th Century. The benches are 18th Century with one dated 1629. There are the remains of a 14th Century rood screen and an Elizabethan reader’s desk. LOC Directions: Turn off the B5106 for Henryd and continue through Henryd up the hillside, following the
“Old Church” sign. There is parking for about eight cars at the end of the road. Walk up to the church across the field or along the track DIS For further information or details of access for the disabled please phone 01492 575571.

Eglwys Sant Celynnin, Llangelynnin
12 Sep 10-5
Mae Eglwys Llangelynnin ar dir uchel uwchlaw Dyffryn
Conwy, ac mae braidd yn anghysbell erbyn hyn. Mae Ffynnon Celynnin yng nghornel darluniol y fynwent. Y tu mewn i’r eglwys ceir bedyddfaen o’r 13eg neu’r 14eg ganrif. Mae’r gangell yn dyddio o’r 12fed ganrif. Mae’ meinciau yn dyddio o’r 18fed ganrif ond mae 1629 ar un ohonynt. Ceir olion croglen y 14eg ganrif, a oedd ar un cyfnod yn gwahanu’r gangell oddi wrth gorff yr eglwys. LLEO Trowch oddi ar y B5106 tua Henryd a pharhau drwy Henryd i fyny’r bryn, gan ddilyn yr arwydd am yr “Hen Eglwys”. Mae man parcio ar gyfer tua wyth car ym mhen draw’r ffordd. Cerddwch i fyny am yr eglwys ar draws y cae neu ar hyd y trac. ANB I gael rhagor o wybodaeth neu fanylion sut i gael mynediad i bobl anabl, ffoniwch 01492 575571.

LLANRHYCHWYN

St Rhychwyn’s Church, Llanrhychwyn
12, 13 Sep 10-6 Supposedly the oldest surviving church in Wales.
Llanrhychwyn is known as Llywelyn the Great’s old church, used before he built Trefriw in 1230. The church has many interesting features including an 11th Century square font and a very early example of stained glass in the east window. The 13th Century bell may have come from Maenan Abbey. LOC On the B5106, to Trefriw, follow the signs towards Lake Geirionydd. The road, which is 1 in 7, goes to Llanrhychwyn. At the crossroads turn right and follow the road until the next sign. Do not turn right to the lake but go straight ahead. Park at the gate and the church is in the field to your left (SH775616). DIS For further information or details of access for the disabled please phone 01492 575571.

Eglwys Sant Rhychwyn, Llanrhychwyn

12, 13, Medi 10-6 Tybir mai hon yw’r eglwys hynaf sydd wedi goroesi yng Nghymru. Dywedir mai Eglwys Llanrhychwyn oedd hen
eglwys Llywelyn Fawr, ac fe’i defnyddiwyd cyn iddo adeiladu Eglwys Trefriw ym 1230. Mae gan yr eglwys lawer o nodweddion diddorol, sy’n cynnwys bedyddfaen sgwâr yr 11eg ganrif, ac enghraifft gynnar iawn o wydr lliw yn y ffenestr ddwyreiniol. Mae’n bosibl bod y gloch o’r 13eg ganrif wedi dod o Abaty Maenan. LLEO Yn Nhrefriw, dilynwch yr arwyddion o ffordd o’r B5106 tuag at Lyn Geirionnydd. Mae’r ffordd, sy’n serth iawn mewn mannau (1:7), yn eich arwain at
Lanrhychwyn. Trowch i’r dde wrth y groesffordd a dilynwch y ffordd at yr arwydd nesaf. Peidiwch â throi i’r dde i fynd at y llyn, ond ewch syth ymlaen. Parciwch wrth y giât, ac mae'r eglwys yn y cae ar eich chwith. (SH775616) ANB I gael rhagor o wybodaeth neu fanylion sut i gael mynediad i bobl anabl, ffoniwch 01492 575571.

LLANRWST

St Grwst Church, Llanrwst
Saturdays and Sundays in September 9.30 am to 5 pm The church is located on the banks of the Conwy River close to the centre of the town of Llanrwst.  Dedicated to the 6th Century Celtic saint Grwst, the Church of St Grwst dates back to the 12th Century and was rebuilt in 1470 and restored in the late 19th Century. The church features a richly carved oak rood screen with meticulous carvings and a minstrel’s gallery above.  The adjoining Gwydir Chapel dates from the early 17th century and has several historically interesting features including memorials to the Wynn family of Gwydir, together with the old empty stone sarcophagus of Llywelyn the Great (Llywelyn ap Iorwerth). LOC Take the lane that leads from the north west corner of the town square, Ancaster Square. On the left hand side of the narrow lane is the rear of the Eagles Hotel, and on the right hand side are the Almshouses.  Continue to the gates at the end of the narrow lane to the church yard of St Grwst Church. DIS For further information or details of access for the disabled please phone 01492 575571.

Eglwys Sant Grwst, Llanrwst
9.30am – 5pm ar ddydd Sadwrn a dydd Sul ym mis Medi
Mae’r eglwys ar lan afon Conwy ac yn agos at ganol y dref.  Fe’i cysegrwyd i’r sant Celtaidd Grwst o’r chweched ganrif.  Mae’r eglwys yn dyddio o’r ddeuddegfed ganrif ac fe’i hailadeiladwyd yn 1470 a’i hatgyweirio ddiwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Mae’n cynnwys croglen wedi’i cherfio’n hynod o gain ac oriel clerwyr uwchben.  Mae Capel Gwydir cyfagos yn dyddio o ddechrau’r ail ganrif ar bymtheg ac mae sawl nodwedd hanesyddol ddiddorol yno, gan gynnwys cofebion y Teulu Wynn, Gwydir ac arch garreg wag Llywelyn Fawr (Llywelyn ap Iorwerth). LLEO Ewch ar hyd y lôn gul sy’n arwain o gornel dde-orllewinol Sgwâr Ancaster. Ar yr ochr chwith mae cefn Gwesty’r Eryrod ac mae’r Elusendai ar y dde.  Ewch ymlaen at y giatiau ar ddiwedd y lôn gul ac at fynwent Eglwys Sant Grwst. ANB I gael rhagor o wybodaeth neu fanylion sut i gael mynediad i bobl anabl, ffoniwch 01492 575571.


Llanrwst Almshouse Museum
12, 13 Sep 10.30-3.30
Established in 1610 by Sir John Wynn of Gwydir, the Almshouses provided housing for elderly members of
the area until 1976. Restored, with funding from the Heritage Lottery Fund, they are now a community museum. There is a photographic exhibition and competition. LOC In the centre of Llanrwst, off Ancaster Square, next to St Grwst’s Church. DIS For further information or details of access for the disabled please phone 01492 575571.

Amgueddfa Elusendai Llanrwst
12, 13 Medi 10.30-3.30 Sefydlwyd ym 1610 gan Syr John Wynn, Gwydir, bu’r elusendai yn gartref i henoed yr ardal tan 1976. Adferwyd y tai gydag arian Cronfa Dreftadaeth y Loteri ac maent bellach yn amgueddfa gymunedol. Gallwch weld arddangosfa ffotograffau a chymryd rhan mewn cystadleuaeth. LLEO Yng nghanol Llanrwst, ger Sgwâr Ancaster ac Eglwys Sant Grwst. DIS I gael rhagor o wybodaeth neu fanylion sut i gael mynediad i bobl anabl, ffoniwch 01492 575571.

PENMACHNO

Ty Mawr

Tŷ Mawr Wybrnant, Penmachno
Th, Fri Sat Sep 12-5  A carefully restored 16/17c upland farmhouse that was the birthplace of Bishop William Morgan, the first translator of the whole Bible into Welsh. The house has been carefully restored to give an impression of its original condition and houses an impressive collection of Welsh and other bibles. There is a stunning woodland walk. LOC 3ml south of Betws-y-Coed; take B4406 to Penmachno. House is 2.5 miles NW of Penmachno by forest road MAPDIS stairs to upper floor.

Tŷ Mawr Wybrnant, Penmachno
Ian Gwe Sad 12-5 Tŷ fferm yr uwchdir o’r 16/17 ganrif a atgyweiriwyd yn ofalus, a oedd yn fan geni’r Esgob William Morgan, y person cyntaf a gyfieithodd y Beibl cyfan i’r Gymraeg.  Mae’r tŷ wedi cael ei atgyweirio’n ofalus i adlewyrchu ei gyflwr gwreiddiol ac mae ynddo gasgliad argraffiadol o Feiblau Cymreig ag amgen ar gael. Taith gerdded hyfryd trwy’r coetir. LLEO. 3 milltir i’r de o Fetws-y-coed; cymrwch y B4406 i Benmachno.  Mae’r tŷ 2.5 milltir i ffwrdd i’r Gogledd Orllewin o Benmachno drwy ffordd y goedwig. MAP. ANB grisiau i’r llawr uwch.

Ty'n-y-Coed Uchaf, Penmachno | new site 2009
12 Sep (National Trust) A traditional smallholding with 19th-century farmhouse and outbuildings providing a fascinating record of an almost-vanished way of life in a Welsh-speaking community. Of particular interest is the farmhouse furniture bought for the house by generations of its tenants.LOC LL24 0PS

Ty'n-y-Coed Uchaf, Penmachno | safle newydd 2009
12 Medi (Ymddiriedolaeth Genedlaethol) Tyddyn traddodiadol gyda ffermdy o’r 19eg ganrif ac adeiladau allanol sy’n cyflwyno cofnod gwych o ffordd o fyw mewn cymuned sy’n siarad Cymraeg, sydd bron wedi diflannu.  Mae dodrefn y ffermdy a brynwyd ar gyfer y tŷ gan gynadleddau o’i denantiaid o ddiddordeb arbennig. LLEO LL24 0PS


PENMAENMAWR

4 New York Cottages
5, 6 Sep 2-4 Penmaenmawr History Society) Built in the 1840s New York Cottages were amongst the first properties built to house quarry workers. Number 4 houses a community museum displaying artefacts and photographs related to the town’s growth as a quarrying community and watering place.  DIS narrow stairs to first floor. LOC Bangor Road near Maen Alan.

4 Bythynnod Efrog Newydd, Heol Bangor, Penmaenmawr
5, 6 Medi 2-4 (Cymdeithas Hanesyddol Penmaenmawr) Adeiladwyd y bythynnod chwarelwyr hyn yn yr 1840au ac roeddent ymysg yr adeiladau cyntaf i'w codi ym Mhenmaenmawr. Mae amgueddfa fechan am y diwydiant chwareli a thwf Penmaenmawr yn y 19G ar lawr isaf rhif 4. Arddangosfa arbennig o Chwarel Graiglwyd. LLEO Ar Heol Bangor ger Maen Alan.

PORTHMADOG

St Cynhaern

St Cynhaearn’s Church, Ynyscynhaearn,nr Porthmadog Gwynedd
altered date 26, 27 Sep 11.30-4.30 (service 27 Sep, 3) One of the newest vestings. The Friends have recently completed a repairs programme. 12C nave with 16c N transept. A modest exterior conceals an extraordinarily lavish interior largely of 1832, dominated by an organ gallery and a three-decker pulpit. Excellent glass (1899 and 1906, Powell and Sons). Grade II*. The Friends’ attempt at re-limewashing the interior has not worked and we shall have to return to the matter. DIR Parking near lychgate but approach is via causeway three-quarters of a mile down a farm track that begins on the busy road going through Pentrefelin (access through iron gate). The best approach is to walk. The church stands on the former island in Llyn Ystumllyn, approx 900m S of Pentrefelin, within the community of Dolbenmaen.

Eglwys Cynhaearn, Ynyscynhaearn, ger Porthmadog, Gwynedd

dyddiad wedi altro 26, 27 Medi 11.30-4.30 (gwasanaeth 27 Sep, 3) Un o adeiladau diweddaraf y Cyfeillion, sydd newydd gwblhau rhaglen drwsio. Corff 12G gyda thransept 16G. Tu allan heb fawr o nodwedd ond tu fewn nodedig, o’r 1832 yn bennaf, gydag oriel organ mawr a phulpud tairgrisiog. Gwydr lliw gwych (1899 a 1906, Powell and Sons). Gradd II*. Ni wnaeth ymdrech y Cyfeillion i ail-wyngalchu'r tu fewn weithio, a bydd rhai dychwelyd at y mater. LLEO parcio ger porth y fynwent ond mae’r mynediad ar hyd cawsai tri chwarter milltir ar hyd llwybr fferm sy’n cychwyn o ffordd brysur drwy B (mynediad trwy giât haearn). Y ffordd orau at y lle yw cerdded . Mae'r eglwys ar hen ynys yn Llyn Ystumllyn, tua 900m i'r De o Bentrefelin, yng nghymuned Dolbenmaen.

PWLLHELI


© Copyright Gordon Hatton and licensed for reuse under this Creative Commons Licence.

Plas yn Rhiw, Rhiw
12 Sep A National Trust site. Delightful manor house with ornamental garden and wonderful views. The house was rescued from neglect and lovingly restored by the three Keating sisters, who bought it in 1938. The views from the grounds and gardens across Cardigan Bay are among the most spectacular in Britain. The house is 16th century with Georgian additions, and the garden contains many beautiful flowering trees and shrubs, with beds framed by box hedges and grass paths. Stunning whatever the season. LOC 12m sw of Pwllheli on B4413; buses 17B and 8B to Rhiw village, 1m from house.

Plas yn Rhiw, Rhiw
12 Medi Safle’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol.  Maenordy hyfryd gyda gardd arddunol a golygfeydd hyfryd.   Achubwyd y tŷ o esgeulustod a chafodd ei atgyweirio’n gariadus gan y tair chwaer Keating, a’i prynodd ef yn 1938.  Mae’r golygfeydd o’r tiroedd a’r gerddi ar draws Bae Ceredigion ymysg y rhai mwyaf bendigedig ym Mhrydain.  Tŷ o’r 16eg Ganrif ydyw gydag ychwanegiadau Georgaidd, ac mae’r ardd yn cynnwys llawer o goed a gwrychoedd blodeuog, gyda gwelyau sydd wedi ‘u fframio gan wrychoedd bocs a llwybrau glaswellt.  Syfrdanol beth bynnag yw’r tymor.  LLEO 12m i’r de orllewin o Bwllheli ar y BB413; bysys 17B a 8B i bentref Rhiw, 1m o’r tŷ.

ROWEN

Zion Chapel, Rowen
12 Sep 10-5, 13 Sep 2-5
An early 19th Century square stone chapel with 3 aisles, sloping upwards to rear of building. Listed Grade II and
still in regular use. There is an exhibition of old photos of Rowen and letters, bills etc giving some history of the chapel. LOC Zion Chapel is in the middle of Rowen village, on the right hand side after passing the T? Gwyn pub (50 metres or so). There is parking in front of Rowen Memorial Hall signposted as you enter the village. DIS For further information or details of access for the disabled please phone 01492 575571.

Capel Seion
12 Medi 10-5, 13 Medi 2-5 Capel sgwâr o ddechrau’r 19eg ganrif a adeiladwyd o gerrig gyda thair eil, yn codi’n raddol yng nghefn yr
adeilad. Rhestredig Gradd II. Mae’n cael ei ddefnyddio’n rheolaidd. Ceir arddangosfa hen luniau o Rowen yn ogystal â llythyrau, biliau ac yn y blaen a rhywfaint o hanes y capel ei hun. LLEO Mae Capel Seion yng nghanol Pentref Rowen, ar yr ochr dde wrth ar ôl mynd heibio Tafarn y T? Gwyn (tua 50 llath). Mae lle parcio o flaen Neuadd Goffa Rowen ac mae arwyddion i’ch cyfeirio yno. ANB I gael rhagor o wybodaeth neu fanylion sut i gael mynediad i bobl anabl, ffoniwch 01492 575571.


TREFRIW

Church of St Mary, Trefriw
12 Sep 10-5, 13 Sep 11-5
A church was built here about 1230 by Llywelyn ap Iorwerth as a chapel of ease for his wife, Joan. The
church was entirely remodelled in the 15th, 16th and 19th Centuries. No part of the original church now remains except possibly part of the wall of the south aisle. Note the 17th Century altar, the 1633 pulpit and the memorial to Welsh poet and hymn writer, Ieuan Glan
Geirionnydd. LOC On the main road next to the village post office. DIS For further information or details of access for the disabled please phone 01492 575571.

Eglwys y Santes Fair
12 Medi 10-5, 13 Medi 11-5 Adeiladwyd yr eglwys yma tua 1230 gan Llywelyn ap Iorwerth,(Llywelyn Fawr) fel capel anwes ar gyfer ei
wraig, Siwan. Cafodd yr eglwys ei hail-lunio’n gyfan gwbl yn ystod y 15fed, yr 16eg a’r 19eg ganrif, ac nid oes unrhyw ddarn o’r eglwys wreiddiol ar ôl bellach, ar wahân o bosibl i ran o wal yr ystlys ddeheuol. Sylwch ar yr allor o’r 17eg ganrif, y pulpud a wnaed ym 1633, a’r gofeb i’r bardd a’r emynydd Cymraeg, Ieuan Glan Geirionnydd. LLEO Ar y brif ffordd ger Swyddfa Bost y pentref.ANB I gael rhagor o wybodaeth neu fanylion sut i gael mynediad i bobl anabl, ffoniwch 01492 575571.

 

MENU

map